نماز کسوف برای زنان و مردان سنت مؤکد است و پیامبر صل الله علیه و آله و سلم بدان دستور داده است، آنجا که میفرماید:
«إنَّ الشَّمسَ والقَمَرَ آيتانِ من آياتِ الله، لا يَخْسِفانِ لِمَوتِ أحدٍ ولا لحياتِهِ، فإذا رأيتُمْ ذلِكَ فَصَلُّوا»[1].
«قطعا خورشید و ماه دو نشانه از نشانههای خداوند هستند و به خاطر مرگ یا تولد کسی گرفته نمیشوند. هرگاه خورشید گرفتگی یا ماه گرفتگی را مشاهده کردید، نماز بخوانید و دعا کنید تا آنچه که پیش آمده رفع شود».
و اما وقت برگزاری نماز کسوف از لحظهی ظهور خورشید گرفتگی یا ماه گرفتگی تا تجلی آنان، میباشد، و در صورتی که خورشید گرفتگی در آخر روز واقع شود که معمولا نماز سنت در آن وقت به شدت مکروه است، باید به جای نماز، ذکر خدا، استغفار، تضرع و دعا را انجام داد.
لازم بر ذکر است که دیدگاه فوق رأی و نظر کسانی است که به طور کلی خواندن نماز سنت را در اوقات منهیعنه حرام میدانند، اما کسانی که معتقد هستند خواندن نمازهایی که بر اثر سببی خوانده میشوند، جایز است، آنان نماز کسوف را در آخر روز نیز میخوانند، گفتنی است که این رأی دوم راجح میباشد.
2- آنچه که در حین کسوف سنت است:
مستحب است که در حین خورشید گرفتگی اعمالی همچون: ذکر، استغفار، دعا، صدقه، نیکی و صلهی رحم به حد فراوان انجام داده شود، زیرا پیامبر صل الله علیه و آله و سلم میفرماید:
«إنَّ الشَّمس والقَمَرَ آيتانِ من آياتِ الله، لا يَخْسِفانِ لِمَوتِ أحدٍ ولا لحياتِهِ، فإذا رأيتُمْ ذَلِكَ فادعوا الله وكَبِّروا وَتَصَدَّقُوا وصَلُّوا»[2].
«قطعا خورشید و ماه دو نشانه از نشانههای خداوند هستند و به خاطر مرگ یا تولد کسی گرفته نمیشوند. هرگاه خورشید گرفتگی یا ماه گرفتگی را مشاهده کردید، خدا را بخوانید، تکبیر سر دهید، صدقه بدهید و نماز بگزارید».
اینکه بدون اذان و اقامه مردم در مسجد گرد میآیند، ضمنا اشکالی ندارد اگر با گفتن (الصلاة جامعه) مردم را برای انجام آن دعوت نمود، سپس امام دو رکعت نماز را به همراه مأمومین برپا میدارد و در هر رکعتی دو رکوع و دو قیام را انجام میدهد، ضمنا باید قرائت، رکوع و سجدهها به صورت طولانی خوانده شوند، و در صورتی که در اثنای نماز کسوف برطرف شد، آنان میتوانند ادامهی نماز را همانند نماز عادی به پایان برسانند.
گفتنی است که برای نماز کسوف ارانه دادن خطبه لازم نیست و نیازی به خطبه ندارد، اما امام اگر بخواهد، میتواند که به پند و اندرز مردم بپردازد، زیرا امامان (بخاری (947) و مسلم (901) از حضرت عایشه رضی الله عنها روایت کردهاند که گفت: در زمان حیات پیامبر صل الله علیه و آله و سلم خورشید گرفتگی پیش آمد و پیامبر صل الله علیه و آله و سلم به سوی مسجد رفت، سپس قیام کرد و تکبیر گفت، مردم نیز پشت سر ایشان به صف ایستادند و پیامبر صل الله علیه و آله و سلم قرائتش را طولانی کرد، سپس به رکوع رفته و آن را طول داد. پس از رکوع سرش را بلند کرد و گفت: «سمع الله لمن حمده، ربنا ولك الحمد». آنگاه ( برای بار دوم) قرائت سورهی حمد و دیگر سورهها را طول -البته نه به طول قرائت اول- از سر گرفت. سپس تکبیر گفت و به رکوع رفت، ولی به میزان رکوع اول آن را طول نداد، آنگاه با بلند کردن سر از رکوع گفت: «سمع الله لمن حمده، ربنا ولك الحمد». سپس به سجده رفت، همچنین در رکعت دوم نیز همینطور عمل کرد تا چهار رکوع را کامل نمود. یعنی چهار رکوع و چهار سجده.
قبل از آنکه پیامبر صل الله علیه و آله و سلم نمازش را تمام کند، خورشید گرفتگی برطرف شد. بعد از خواندن نماز برای مردم خطبه خواند و خداوند جل جلاله را آنچنان که شایسته است، ثنا و تمجید کرده، سپس فرمود:
«إن الشمس والقمر آيتان من آيات الله جل جلاله لا يخسفان لموت أحد ولا لحياته، فإذا رأيتموهما فافزعوا للصلاة».
«(قطعا خورشید و ماه دو نشانه از نشانههای خداوند جل جلاله هستند و به خاطر مرگ یا تولد کسی گرفته نمیشوند. هرگاه خورشید گرفتگی یا ماه گرفتگی را مشاهده کردید، به سوی نماز بشتابید».
نماز ماه گرفتگی همانند نماز خورشید گرفتگی است، زیرا پیامبر صل الله علیه و آله و سلم فرمود:
«فإذا رأيتموهما فافزعوا للصلاة».
«هرگاه خورشید گرفتگی یا ماه گرفتگی را مشاهده کردید، به سوی نماز بشتابید».
اما برخی از فقهای اسلامی بیان داشتهاند که نماز ماه گرفتگی همانند سایر نمازهای نفل میباشد و به صورت فرادی در خانهها و مساجد برگزار میشود و به صورت جماعت خوانده نمیشود، زیرا در هیچ روایتی بیان نشده که پیامبر صل الله علیه و آله و سلم مردم را برای ماهگرفتگی جمع کرده باشد، چنانکه برای خورشید گرفتگی دست به چنین عملی زد.
لازم است بدانید که این امر به دلخواه مسلمانان بستگی دارد و هرکس بخواهد میتواند مردم را جمع نماید و هرکس بخواهد میتواند به صورت فرادی نمازش را بخواند، زیرا هدف از نماز ماهگرفتگی این است که مسلمانان برای انجام نماز و خواندن خداوند جل جلاله تلاش نمایند و از خداوند جل جلاله بخواهند ماهگرفتگی را برطرف نماید.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر