گريه پيامبر صل الله علیه و آله و سلم و اصحابش در نماز

 

گريه پيامبر  صل الله علیه و آله و سلم  و اصحابش در نماز

گریه پیامبر  صل الله علیه و آله و سلم  در نماز

ابویعلی از عایشه  رضی الله عنها  روایت نموده است: که گفت: رسول خدا  صل الله علیه و آله و سلم  خواب می‏رفت بعد بلال  رضی الله عنه  با اذان صدایش می‏نمود، بر می‏خاست و غسل می‏نمود، و من آب را می‏دیدم که بر گونه و مویش می‏ریخت، بعد از آن بیرون می‏شد و نماز می‏گزارد، و گریه‏اش را می‏شنیدم... و حدیث را متذکر شده[1]. هیثمی (89/2) می‏گوید: رجال آن رجال صحیح‌اند. و ابن حبان در صحیحش از عبیدبن عمیر روایت نموده که: وی به عایشه گفت: ما را از عجیب‏ترین چیزی که از رسول خدا  صل الله علیه و آله و سلم  دیده‏ای خبر بده، می‏گوید: خاموش شد و بعد از آن گفت: در شبی از شب‏ها پیامبر  صل الله علیه و آله و سلم  گفت: «ای عایشه بگذار تا که امشب برای پروردگارم عبادت کنم»، گفتم: به خدا سوگند، من نزدیکی تو را دوست می‏دارم و چیزی را دوست می‏دارم که خوشت می‏سازد، می‏گوید: آن گاه برخاست و خود را پاک نمود، و بعد از آن برخاست و به نماز گزاردن پرداخت، می‏گوید: آنقدر گریست که آغوشش تر گردید، می‏افزاید: و نشسته بود و آنقدر گریست که ریشش تر شد، می‏گوید: بعد از آن گریه نمود، حتی که زمین تر گردید، آن گاه بلال آمد و به نماز خبرش نمود، هنگامی وی را دید گریه می‏کند، گفت: ای رسول خدا، در حالی گریه می‏کنی که خداوند گناه گذشته و آینده‏ات را بخشیده است؟ فرمود: «آیا بنده شاکر نباشم؟! امشب بر من آیتی نازل شده، و وای بر کسی که آن را بخواند، و در آن تفکر نکند:

﴿إِنَّ فِي خَلۡقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡض﴾ [آل عمران: 190]. همه آیه.

ترجمه: «به راستی که در آفرینش آسمان‏ها و زمین...»[2].

این چنین در الترغیب (32/3) آمده است. و ابوداود از مطرّف و او از پدرش  رضی الله عنه  روایت نموده، که گفت: رسول خدا  صل الله علیه و آله و سلم  را دیدم که نماز می‏خواند، و در سینه‏اش از گریه صدایی چون صدای آسیاب بود. و نزد نسائی آمده: و در سینه‏اش صدایی چون صدای دیگ در حال جوش و غلیان داشت، یعنی گریه می‏نمود[3]. این چنین در الترغیب (315/1) آمده. و این را همچنان ترمذی در الشمائل روایت کرده، حافظ (141/2) می‏گوید: اسناد آن قویست، و ابن خزیمه و ابن حبان و حاکم آن را صحیح دانسته‏اند.

گریه عمر  رضی الله عنه  در نماز

عبدالرزان، سعیدبن منصور، ابن ابی شیبه، ابن سعد و بیهقی از عبداللَّه بن شداد بن هاد روایت نموده‏اند که گفت: صدای گریه عمر  رضی الله عنه  را در حالی شنیدم که در آخر صف‏ها در نماز صبح قرار داشتم، و او سوره یوسف را می‏خواند، تا اینکه بدینجا رسید:

﴿إِنَّمَآ أَشۡكُواْ بَثِّي وَحُزۡنِيٓ إِلَى ٱللَّهِ﴾ [یوسف: 86].

ترجمه: «من فقط غم و اندوه خود را برای خداوند بیان می‏کنم».

این چنین در منتخب الکنز (387/4) آمده است. و نزد ابونعیم در الحلیه (52/1) از ابن عمر  رضی الله عنهما  روایت است که گفت: عقب عمر نماز خواندم، و صدای ناله‏اش را از پشت سه صف شنیدم.

---

[1]- صحیح. ابویعلی (4709) نگا: المجمع (2/ 89).

[2]- صحیح. ابن حبان (620) نگا: الصحیحة (68) صحیح الترغیب (1468).

[3]- صحیح. احمد (4/ 25، 56) ابوداوود (904) نسائی (4/ 13) آلبانی آن را صحیح دانسته است.