آب و ویژگی انبساط و انقباض
خداوند میفرماید :
‚وجعلنا من الماء کلّ شیءٍ حیٍّ أفلا یؤمنونƒ
«و هر موجود زندهای [اعم از انسان، حیوان و گیاه] را از آب آفریدهایم. آیا [دربارة آفرینش کائنات نمیاندیشند و] ایمان نمیآورند؟».
اگر چندین جلد کتاب دربارة تفسیر این آیه نوشته شود با این وجود هم به طور کامل مفهوم آن بیان نشده است. اما در اینجا گوشهای از معانی پربار آن را ذکر میکنیم.
یکی از دانشمندان درباره آب که خداوند – سبحانه و تعالی – آن را اساس و مایه زندگی قرار داده است، میگوید : اگر آب یکی از ویژگیهای کوچک خود را از دست بدهد، بیتردید زندگی بر روی کره خاکی پایان خواهد یافت! این ویژگی مهم چیست؟ اینکه هر گاه آب را سرد کنیم، مانند هر مادة دیگری در روی زمین، یعنی جامدات، مایعات و گازها، حجم آن کاهش مییابد و منقبض میشود. زیرا همة مواد از مخلوقات خداوند – سبحانه و تعالی – به وسیلة افزایش دما منبسط و کاهش دما منقبض میشوند. آب نیز چنین است. اگر دمای آب در حال جوشیدن را کاهش دهیم و حجم آن را به وسیلة دستگاههای حساس اندازهگیری کنیم درمییابیم که حجم آن کاهش مییابد. اگر درجه حرارت را از 100 درجه به 60، 40، 30، 20، 10 و 5 درجه کاهش دهیم این امر صدق میکند. اما اگر دمای آب به 4 درجه سانتیگراد بالای صفر رسید، فضیه برعکس میشود و حجم آن افزایش مییابد و منبسط میشود.
این امری است که شما خودتان نیز میتوانید آن را مشاهده کنید. آب را در ظرفی بریزید و آن را در یخچال بگذارید و حجم آن را به خاطر بسپارید. پس از یخ بستن درمییابید که حجم آن افزایش مییابد. اگر آب در داخل بطری باشد، بطری ترک برمیدارد و میشکند. این امری است که شما آن را میدانید. اما ارتباط این خاصیت با وجود حیات بر روی زمین چیست؟ اگر با یخ بستن آب حجم آن کاهش یابد یعنی منقبض شود، غلظت و چگالی آن افزایش مییابد و به عمق دریاها فرو میرود. روزی فرا میرسد که از سطح تا عمق همة دریاها یخ میبندد. با یخ بستن دریاها، تبخیر متوقف میشود. چنانچه تبخیر متوقف شود، دیگر باران نخواهد بارید. در نتیجه گیاهان از بین میروند. نتیجه امر گیاهان، تلف شدن جانوران و مرگ انسان خواهد بود. اگر انقباض و انبساط آب مانند عناصر دیگر بود، از میلیونها سال پیش حیات خاتمه یافته بود. اما این ویژگی مخصوصی که خداوند آن را خلق کرده است، یعنی افزایش حجم آب در این دمای مخصوص یعنی چهار درجه بالای صفر، باعث ادامه حیات بر روی کره زمین میشود. چنانچه اقیانوسها منجمد شوند، انجماد آنها باعث افزایش حجم آب و در نتیجه کاهش چگالی آن میشود. کم بودن چگالی یخ نسبت به آب باعث شناور ماندن آن روی آب میشود. چنانچه به اقیانوس منجمدشمالی و جنوبی برویم مشاهده میکنیم که سطح آب را لایهای از یخ پوشانده است. اما آبهای جاری در زیر یخ جریان دارد و جانوران در آن زندگی میکنند. این امر در اماکن دیگر نیز وجود دارد.
آیا این ویژگی آب که خداوند آن را به وجود آورده است، به صورت اتفاقی به وجود آمده است؟ اگر این خاصیت آب نبود، هیچکدام از ما صحبت نمیکرد. بلکه بر روی زمین زندگی وجود نداشت. با اندیشیدن و تأمل در آیات و نشانههای خداوند دریافتید که این جهان آفریننده بزرگ، ادارهکنندة حکیم، شنوا، بینا، قوی، مهربان و لطیفی دارد. همچنان که جای پا نشانه راه رفتن است، این جهان نیز نشانه و علامت وجود خالق یکتاست. آیا آسمان دارای صورتهای فلکی و زمین پر از درهها، دلیلی بر وجود خداوند حکیم و خبیر نیستند؟
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر