کوهها
پروردگار پاک و منزه ما میفرماید :
‚وَ جَعَلْنا فِیها رَوسِیَ شمِختٍ وَ اَسْقَینکُمْ مآءً فُراتاًƒ (مرسلات : 27)
«و آیا در آن کوههای استوار و بلند پدید نیاوردهایم، و از آب گوارا به شما ننوشاندهایم؟».
و باز میفرماید :
‚اَفَلا یَنْظروُنَ إلی الابِلِ کَیفً خُلِقَتْ* وَ إلی السَّماءٍ کَیفَ رُفِعَتْ* وَ إلی الجِبالِ کَیفَ نُصِبَتْ ƒ (غاشیه : 17-19)
«آیا به شتران نمینگرند که چگونه آفریده شدهاند؟! و به آسمان نگاه نمیکنند که چگونه برافراشته شده است؟! و به کوهها نمینگرند که چگونه نصب و پابرجای شدهاند؟!».
و باز میفرماید :
‚اَلَمْ نَجْعَلِ الأَرْضَ مِهداً* وَ الجِبالَ اَوْتاداًƒ (بنا : 6-7)
«آیا ما زمین را جایگاه آمادهای (برای زندگی شما انسانها) نساختهایم؟* و آیا کوهها را میخهایی (برای نگهداری زمین در برابر فشار مواد مذاب درونی ننمودهایم؟».
با دقت در این آیات درمییابیم که خداوند، صراحتاً ما را به تفکر در کوهها و چگونگی نصب آنها فرا میخواند.
کوهها همانند میخهایی
هستند که 
آنها در دل زمین قرار
داشته و از میان لایههای مختلف آن میگذرد و باعث میشود که این لایهها به هنگام
چرخش زمین از هم دور نشوند و با هم در ارتباط باشند.
معنی دیگری که از میخ بودن کوهها درمییابیم اینست که، آن مقدار از کوهها که
نمایان است فقط آن است و بقیة آن در دل
زمین فرو رفته است و هر کوهی از جمله هیمالیا که بالغ بر دوازده هزار متر ارتفاع دارد
اینگونه است و در مورد هیمالیا باید گفت که این ارتفاع، فقط بیرونی آن است و دو
برابر آن در دل زمین است. به همین دلیل است که خداوند میفرماید :
‚وَ الجِبالَ اَرْسها* مَتعاً لَکُمْ وَ لأنْعمِکُمƒ (نازعات : 32-33)
«و کوهها را محکم و استوار کرد* برای استفادة شما و چهارپایان شما (همة اینها را سر و سامان داده و سرگشته و فرمانبردار کردهایم».
با قرار دادن این آیه در کنار آیه :
‚وَ اللهُ جَعَلَ لَکُمْ مِمّا خَلَقَ ظِللاً وَ جَعَلَ لَکُمْ مِنَ الجِبالِ اَکْناناًƒ
(نحل : 81)
«خداوند سایههایی برایتان از چیزهایی که آفریده است پدید آورده، و پناهگاههایی برایتان از کوهها ساخته است».
معنی سوم آیه هم روشن میشود و آن اینست که رشته کوههای کنار ساحل دریاها باعث میشوند که منطقه پشت آنها، کاملاً خشک و بیآب شده و بادهای تند و سرکش در آنجا ظاهر نشود، به عنوان مثال اگر از طریق شهر حمص به شهر حلب سفر کنی، خواهی دید که تمام درختان این منطقه به دلیل شکاف موجود میان دو رشته کوه واقع در ساحل دریا، به صورت مایل و کج هستند. پس یکی از اوصاف کوهها، پناهگاه[1] بودن آنهاست. در واقع تغییرات مربوط به آب و هوا در رابطه با کوهها و شکافهای میان آنها صورت میگیرد، زیرا مانع اصلی بادها، کوهها هستند که راه آن را سد کرده و متوقفش میکنند.
معنی چهارم : خداوند میفرماید
‚وَ هُوَ الَّذِی مَدَّ الارْضَ وَ جَعَلَ فِیها رَواسِیَ وَ انْهراًƒ (رعد : 3)
«و او آن کسی است که زمین را گسترانیده و در آن کوهها و جویبارها قرار داده است».
آنچه که از این آیه برداشت میشود وجود رابطه میان رودها و کوههاست در واقع کوهها سرچشمههای رودها هستند.
معنی پنجم : خداوند میفرماید :
‚وَ اَلقَی فی الاَرْضِ رَواسِیَ اَنْ تَمیدَبِکُمƒ (نحل : 15)
«و در زمین کوههای استوار و پابرجایی را قرار داد تا اینکه زمین شما را نلرزاند (و با حرکت خود شما را مضطرب نگرداند».
این کره خاکی با سرعتی که در حرکت خویش دارد، باید دچار لرزش و تکان گردد، اما با توزیع و پخش شدن مناسب کوهها در نقاط مختلف آن میتوان از لرزش و تکان آن جلوگیری کرده و استقرار و ثبات کاملی به آن بخشید. که معنی آیه ‚وَ اَلقَی فی الاَرْضِ رَواسِیَ اَنْ تَمیدَبِکُمƒ نیز همین است، یعنی وجود کوهها سبب میشود که زمین به هنگام حرکت و چرخش دچار لرزش نشود.
معنی ششم : خداوند میفرماید :
‚اَمَّنْ جَعَلَ الأرْضَ قَراراًƒ
کیست که زمین را ثبات و سکون کامل بخشیده است در حالیکه با سرعت سی کیلومتر در ثانیه در حرکت است و با سرعت هزار و ششصد کیلومتر در ساعت به دور خود میچرخد، اما هیچ ساختمانی ترک بر نداشته و نمیریزد، که اگر سکون و استقرار کامل زمین نبود و حتی به اندازه کمترین واحد شمارشی لرزهنگاری تکان و لرزشی داشت تمام ساختمانها روی آن ویران میشدند. پس دقت کنیم که خدا چه میفرماید :
‚اَمَّنْ جَعَلَ الأرْضَ قَراراً وَ جَعَلَ خِلالَها اَنْهراً وَ جَعَلَ لَها رَواسِیَƒ
مورد دیگر با تأمل در این آیه روشن میگردد که میفرماید :
‚وَ جَعَلْنا فِیها رَوسِیَ شامِخاتٍ وَ اَسْقَینکُمْ مآءً فُراتاًƒ[2]
(مرسلات : 27)
دانشمندان میگویند : «با در نظر گرفتن کوهها مساحت زمین چهار برابر مساحت کنونی میشود یعنی اگر مساحت اشغال شده توسط کوه را با مساحت خود کوه مقایسه کنیم، میبینیم که پنج واحد کمتر از آن است، پس این کوهها مساحت را افزایش داده، هوا را پاکیزه و لطیف ساخته و وظایف دیگری نیز دارند که فقط خدا میداند» به همین خاطر است که خداوند میفرماید :
‚اَفَلا یَنْظروُنَ إلی الابِلِ کَیفً خُلِقَتْ* وَ إلی السَّماءٍ کَیفَ رُفِعَتْ* وَ إلی الجِبالِ کَیفَ نُصِبَتْ ƒ (غاشیه : 17-19)
«آیا به شتران نمینگرند که چگونه آفریده شدهاند؟! و به آسمان نگاه نمیکنند که چگونه برافراشته شده است؟! و به کوهها نمینگرند که چگونه نصب و پابرجای شدهاند؟!».
[1]- قرطبی در تفسیر خود، ج 10، ص 159 میفرماید : [منظور از «ظلالاً» هر چیزی است که خانهها و درختان را میپوشاند و منظور از «مما خلق» همه انواع سایبان را در بر میگیرد.
دوم : منظور از «کناناً» که جمع «کِنّ» است، چیزی است که انسان را در برابر باد و باران حفاظت کند، که در اینجا غارهای درون کوهها مدنظر است که پناهگاه و محل اعتزال و گوشهگیری افراد است].
[2]- ابن کثیر در تفسیر خود، ج 4، ص 461 میفرماید : ‚وَ جَعَلْنا فِیها رَوسِیَ شامِخاتٍ ƒیعنی کوهها را سبب استحکام زمین قرار داده تا نلرزد، ‚وَ اَسْقَینکُمْ مآءً فُراتاًƒ یعنی آب گوارا و زلال که از ابرها میبارد یا از چشمهها میجوشد، ‚وَیلٌ یَومَئذٍ لِلْمُکَذِّبینَƒ یعنی وای به حال کسی که در این مخلوقات که نشانگر عظمت خالق هستند بنگرد، اما باز به تکذیب و کفر خود ادامه دهد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر