کروی بودن زمین و رابطه آن با کلمه «عمیق»
در این رابطه اشارات لطیفی در قرآن وجود دارد، خداوند میفرماید :
‚وَ اَذِّنْ فی النَّاسِ بِالْحَجِّ یَاْتُوکَ رِجالاً وَ عَلی کُلِّ ضَامِرٍ یَأْتینَ مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمیقٍƒ[1] (حج : 27)
«(ای پیغمبر!) به مردم اعلام کن که (افراد مسلمان و مستطیع)، پیاده، یا سواره بر شتران باریکاندام (ورزیده و چابک و پرتحمل، و مرکبها و وسایل خوب دیگری) که راههای فراخ و دور را طی میکنند، به حج کعبه بیایند و ندای تو را پاسخ گویند».
ممکن است سؤال شود که چرا بجای «مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمیقٍ» نفرمود : «مِنْ کُلِّ فَجٍّ بَعیدٍ»؟
علما در این باره میفرمایند : استعمال کلمه «عمیق» به جای «بعید» به کروی بودن زمین اشاره دارد، زیرا خطوط سطح زمین راست نیستند بلکه منحنی بوده و در توضیح آنها به بُعد سوم جهات یعنی عمق نیز نیاز هست، لذا پروردگار دانا با این کلمه به کروی بودن زمین اشاره دارد.
نکته قابل توجه دیگر در این باره اینست که خداوند حکیم میان سطح علمی و فهم مردم عصر نزول قرآن و قرنهای آینده، هماهنگی و توافق برقرار کرده است.
[1]- قرطبی در تفسیر خویش، ج 12، ص 39 میفرماید : [خداوند در این آیه آنهایی را که پیاده به حج میروند قبل از سوارهها، ذکر کرده است، زیرا خستگی آنان بیشتر است ... و معنی کلمه «ضامر»، شتریست که در اثر خستگی سفر، ناتوان شده است، گفته میشود : ضمر، یضمر، ضموراً، خداوند در این آیه شتر را وسیلهای برای رسیدن به مکه، وصف نموده است. و سبب خستگی شتر را نیز با این جمله «یاتین من کل فج عمیق» بیان نموده است. یعنی طول سفر بر شتر اثر کرده است و ضمیر فعل «یاتین» را به جمع شترها باز گردانده تا حرکت در جهت حج را به همراه اربابش، گرامی داشته باشد، آنگونه که در «والعادیات ضبحا» یعنی اسبهای شرکتکننده در جهاد، بیان داشته است].
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر