نشستن برای تشهّد

·     پس از اینکه از رکعت دوم فارغ شد، برای تشهّد بنشیند، و این واجب است.

·     و به حالت افتراش، بنشیند چنانچه در جلسۀ (نشستن) میان دو سجده گذشت.

·     امّا در تشهّد جایز نیست که بصورت اقعاء بنشیند.

·     و کف دست راستش را بر ران و زانوی راست، بگذارد، و آخر آرنج راستش را بر رانش بگذارد، و از آن دور ننماید.

·     و کف دست چپش را بر ران و زانوی چپش بگستراند.

·     و جایز نیست بر دستش تکیه زده و بنشیند، مخصوصاً بر دست چپ.

حرکت دادن انگشت، و نگاه بسوی آن

·     گاهی همۀ انگشتان دست راستش را مشت کند، و انگشت ابهام را بر انگشت وسطی بگذارد.

·     گاهی انگشت ابهام را با وسطی حلقه نماید.

·     با انگشت سبّابه (شهاده) بسوی قبله اشاره کند.

·     و به انگشتش نگاه کند.

·     و از اول تشهّد تا آخرش آن را حرکت دهد و با آن دعا نماید.

·     و با انگشت دست چپش اشاره نکند.

·     و همۀ اینهایی که گفته شد در هر تشهّد انجام دهد.

لفظ تشهّد و دعا خواندن بعد از آن

·     تشهّد واجب است، و اگر فراموش نمود سجده سهو بجای آورد.

·     تشهّد را آهسته بخواند.

·     و لفظ آن: «التَّحِيَّاتُ ِللهِ، وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلاَمُ علی النبي([1])وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكاَتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللهِ الصَّالِحِيْنَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ محمّداً عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ» می­باشد.

و بعد از آن بر پیامبر  صل الله علیه و آله و سلم  درود بفرستد، و چنین بگوید: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى محمّد وَعَلَى آلِ محمّد، كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيْمَ وَعَلى آلِ إِبْرَاهِيْمَ، إِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ، اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى محمّد وَعَلَى آلِ محمّد، كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيْمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيْمَ، إِنَّكَ حَمِيْدٌ مَجِيْدٌ»([2]).

و اگر خواستی که مختصر بخوانی، بگو: «اللهم صل علی محمّد، وعلی آل محمّد، وبارك علی محمّد وعلی آل محمّد، كما صلیت وباركت علی إبراهیم، وعلی آل إبراهیم، إنك حمید مجید».

·     سپس از دعاهای وارد شده هر دعایی که مورد پسند وی است، انتخاب نموده و در این تشهّد، با آن دعاها خداوند را بخواند.

رکعت سوم و چهارم

·     سپس تکبیر بگوید، و این تکبیر واجب است، و سنّت این چنین است که در حالی که هنوز نشسته است تکبیر بگوید.

·     و گاهی دستهایش را بلند کند.

·     سپس برای رکعت سوم بلند شود، و این رکعت مانند رکعت بعدی (چهارمی) رکن نماز است.

·      و هنگام برخاستن برای رکعت چهارم همین کارها را انجام مى‌دهد.

·     مگر قبل از اینکه برای رکعت چهارم بلند شود، آرام و معتدل بر پای چپش بنشیند (جلسۀ استراحت) تا اینکه هر استخوانی بجای خودش برگردد.

·     آنگاه با تکیه کردن بر دستهایش بلند شود، همچنانکه در برخاستن به رکعت دوم انجام داد.

·     سپس در هر یک از رکعت سوم و چهارم واجب است سورۀ فاتحه را بخواند.

·     و گاهی یک آیه یا بیشتر بعد از فاتحه بخواند.

---

[1]- واین لفظ (یعنی: علی النبی) بعد از وفات پیامبر  صل الله علیه و آله و سلم  مشروع و جایز است؛ زیرا این لفظ در تشهد ابن مسعود و عائشه و ابن زبیر و ابن عباس ن به ثبوت رسیده است، و کسی که خواهان تفصیل این مسأله است به کتاب صفة صلاة النبیّ عربی (ص142) و ترجمه فارسی آن در سایت عقیده مراجعه نماید.

[2]- در کتابم الفاظ ثابت دیگر تشهد وجود دارد، و آنچه در اینجا ذکر کرده‌ام صحیح‌ترین آنها مى­باشد.