حدود جمع حد است و حد در اصل: مانع میان دو چیز است.
و در لغت به معنی منع و بازداشتن است.[1]
و در اصطلاح «مجازاتهایی است که شریعت برای گناهان مشخص کرده تا از وقوع در امثال آن جلوگیری کند».[2]
جرایم حدود (گناهانی که شریعت برای انجام دهندگانش حد معینی بیان کرده است)
«قرآن و سنت مجازات و کیفرهای مشخصی را برای جرایم معینی مقرر داشته که جرایم حدود نامیده میشود و عبارتند از: زنا، قذف (تهمت ناروا)، دزدی، شرابخواری، محاربه، ارتداد وبغی و تجاور».[3]
از ابوهریره روایت است که پیامبر صل الله علیه و آله و سلم فرمود: (حد یعمل به فی الأرض خیر لأهل الأرض من أو یمطروا أربعین صباحا)[4] «حدی که در روی زمین اجرا میشود برای زمینیان بهتر از باریدن چهل روز باران است».
اجرای حدود بر خویشاوند، بیگانه، با شرافت و طبقات پایین، یکسان و واجب است
از عباده بن صامت روایت است که پیامبر صل الله علیه و آله و سلم فرمود: (أقیموا حدود الله فی القریب و البعید، و لأتأخذکم فی الله لومة لائم)[5] «حدود خدا را بر هر خویشاوند و بیگانه اجرا کنید و ملامت هیچ ملامتگری شما را از اجرای حد باز ندارد».
از عائشه روایت است: اسامه درباره زنی که دزدی کرده بود با پیامبر صل الله علیه و آله و سلم صحبت کرد، پیامبر فرمود: (إنما هلک من کان قبلکم أنهم کانوا یقیمون الحد علی الوضیع و یترکون علی الشریف، والذی نفسی بیده لو فاطمة فعلت ذلک لقطعت یدها)[6] «همانا کسانی که قبل از شما بودهاند به این خاطر هلاک شدند که حد را بر انسانهای ضعیف اجرا میکردند ولی از اجرای آن بر انسانهای شریف خودداری مینمودند، قسم به ذاتی که جانم در دست او است اگر فاطمه (دخترم) این کار را میکرد، دستش را قطع میکردم».
کراهت سفارش در حدود آنگاه که قضیه به سلطان(قاضی) رسید
از عائشه(رض) روایت است: قضیة سرقت زن مخزومی قریش را اندوهگین ساخت و گفتند: چه کسی در این باره با پیامبر صل الله علیه و آله و سلم صحبت میکند؟ چه کسی جرأت این کار را دارد بجز اسامه، محبوب پیامبر صل الله علیه و آله و سلم بنابراین اسامه با پیامبر صل الله علیه و آله و سلم در این باره صحبت کرد، پیامبر فرمود: (أتشفع فی حد من حدود الله؟) «آیا در مورد حدی از حدود خدا سفارش میکنی؟». سپس بلند شد و خطبه خواند و فرمود: (یا أیها الناس إنما ضل من کان قبلکم أنهم کانوا إذا سرق الشریف ترکوه و إذا سرق الضعیف فیهم أقاموا علیه الحد، و أیم الله لو أنفاطمة بنت محمد سرقت لقطع محمد یدها)[7] «ای مردم! پیشینیان شما به این دلیل گمراه شدند که وقتی انسانی شریف سرقت میکرد، بر او حد جاری نمیکردند ولی هر گاه ضعیفی از آنها سرقت میکرد حد را بر اوجاری میکردند. قسم به خدا اگر فاطمه دختر محمد سرقت کند محمد دست او را میبرد».
از ابوهریره روایت است: پیامبر صل الله علیه و آله و سلم فرمود: (من ستر مسلما ستره الله فی الدنیا و الآخرة)[8] هر کس عیب مسلمانی را بپوشاند، خدا عیب او را در دنیا و آخرت میپوشاند».
و نیز مستحب است که بنده عیب خودش را بپوشاند؛ به دلیل فرموده پیامبر صل الله علیه و آله و سلم : (کل أمتی معافی إلا المجاهرین، وإن من المجاهرة أن یعمل الرجل باللیل عملا، ثم یصبح و قد ستره الله علیه، فیقول: یا فلان عملت البارحة کذا و کذا و قد بات یستره ربه و یصبح یکشف سترالله علیه)[9] «تمام امتم موردعفو قرار میگیرند مگر کسانی که (گناهی انجام میدهند و آنرا) آشکار میکنند، و از جمله آشکار کردن گناه این است که کسی، شب گناهی را انجام دهد و تا صبح خدا گناهش را پوشیده دارد اما او در روز بگوید: فلانی: دیشب فلان گناه و فلان گناه را انجام دادهام، در حالی که پروردگارش آن را پوشانه، ولی او پوششی را که خدا بر عیب او قرار داده بر میدارد (گناهش را آشکار میکند)».
از عباده بن صامت رضی الله عنه روایت است: در مجلسی با پیامبر صل الله علیه و آله و سلم بودیم، فرمود: (بایعونی علی أن لاتشرکوا بالله شیئا ولاتسرقوا ولاتزنوا) «با من بیعت کنید بر اینکه هیچ کسی و هیچ چیزی را شریک خدا قرار ندهید و سرقت و زنا نکنید» سپس تمام آیه (مربوط به بیعت زنان را) تلاوت کرد وگفت: (فمن وفی منکم فأجره علی الله، و من أصاب من ذلک شئا فعوقب به فو کفارته، و من أصاب من ذلک شیئا فستره الله علیه فهو إلی الله، إن شاء غفرله و إن شاء عاقبه)[10] «هر کس به این بیعت وفا کرد پاداشش نزد خداوند است و هر کس مرتکب یکی از این گناهان شد و کیفر آن را دید، (اجرای حد) کفاره آن است، و هر کس گناهی انجام داد و خداوند گناه اورا پوشاند، حکم آن به خدا برمیگردد اگر بخواهد او را عفو کند و اگر بخواهد عذابش دهد».
اجرای حدود تنها بر عهده امام و جانشین او است؛ چون پیامبر صل الله علیه و آله و سلم و خلفای بعداز او در زمان حیاتشان شخصاً حدود را اجرا میکردند و پیامبر صل الله علیه و آله و سلم گاهی در اجرای حدود برای خود جانشین تعیین میکرد و میگفت: (واغد یا أنیس إلی امرأة هذا فإن اعترفت فارجمها)[12] «ای انیس فردا نزد زن این مرد برو، اگر اعتراف کرد او را رجم کن».
سید میتواند حد را بر برده خود اجرا کند، به دلیل فرموده پیامبر صل الله علیه و آله و سلم : (إذا زنت الأمة فتبین زناها فلیجلدها الحد ولایثرب علیها، ثم إن زنت الثانیة فلیجلدها الحد ولایثرب علیها، ثم إن زنت الثالثة، فلیبعها ولو بحبل من شعر)[13] «هرگاه ثابت شد کنیزی مرتکب زنا شده است، (سیدش) باید حد تازیانه را بر او اجرا کند و بیش از آن او را توبیخ نکند، پس اگر برای بار دوم زنا کرد دوباره باید او را تازیانه بزند و از توبیخ او خودداری نماید، و اگر برای بار سوم زنا کرد، باید او را بفروشد هرچند به قیمت ریسمانی از مو هم باشد».
[1]) فقه السنة (302/2).
[2]) منار السبیل (360/2).
[3]) فقه السنة (302/2).
[4]) حسن : (ص. جه 2057)، جه (2538/848/2)، نس (76/8).
[5]) حسن : (ص. جه 2058)، جه (2540/849/2).
[6]) صحیح : (الإرواء 2319)، خ (6887/86/12).
[7]) متفق علیه : خ (6788/87/12)، م (1688/1315/3)، د (4351/31/12)، نس (74/8)، ت (1455/442/2)، جه (2547/851/2).
[8]) صحیح : [مختصر م 1888]، م (2699/2074/4)، ت (1449/539/2)، جه (225/82/1)، د (4925/289/13).
[9]) متفق علیه : خ (6069/486/10)، م (2990/2291/4).
[10]) متفق علیه : خ (18/64/1)، م (1709/1333/3)، نس (148/7).
[11]) منار السبیل (361/2).
[12]) بزودی در بیان قصهای خواهد آمد.
[13]) متفق علیه : خ (6839/165/12)، م (1703/1328/3).
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر