بعد از جنگ غنائم تقسیم میشود: چهار پنجم آن به کسانی داده میشود که در جنگ شرکت کردهاند، به پیاده یک سهم و به سواره سه سهم داده میشود:
خداوند متعال میفرماید:
) وَاعلَمُوا أنَّ مَا غَنِمتُم مِن شَیءٍ فَأنَّ للهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ ... ( (أنفال: 41)
«و بدانید که همه غنائمی که به دست میآورید، یک پنجم آن متعلق به خدا و پیامبر و ... است».
از ابن عمر روایت است: (رأیت المغانم تجزأ خمسة أجزائ ثمیسهم علیها، فما لرسول الله صل الله علیه و آله و سلم فهو له یتخیر) «دیدم که غنائم به پنج قسمت تقسیم میشد، سپس سهمها جدا میشدند و برای پیامبر یک سهم را برمیگزیدند».
همچنین از ابن عمر روایت است: (أن رسول الله صل الله علیه و آله و سلم أسهم یوم خیبر، للفارس ثلاثة أسهم، للفرس سهمان و للرجل سهم)[1] «پیامبر صل الله علیه و آله و سلم روز خیبر سهمها را مشخص کرد، به سواره سه سهم داد، دو سهم برای اسب و یک سهم برای مرد سوارکار».
از ابن عباس روایت است: (أن النبی صل الله علیه و آله و سلم أعطی الفارس ثلاثة أسهم، و أعطی الراجل سهما)[2] «پیامبر صل الله علیه و آله و سلم به سواره سه سهم و به پیاده یک سهم داد».
از غنیمت تنها به کسانی سهم داده میشود که پنج شرط زیر را بصورت کامل داشته باشند: اسلام، بلوغ، عقل، حریت ومرد بودن، پس اگر یکی از این پنج شرط در اووجود نداشت اندکی از غنیمت به او داده میشود اما سهم مشخصی دریافت نمیکند؛ چون از جمله کسانی نیست که جهاد بر آنها واجب باشد:
از عمیر مولای ابن لحم روایت است: (غزوت مع مولای یوم خیبر و أنا مملوک، فلم یقسم لی من الغنیمة، و أعطیت من خرثی المتاع سیفا و کنت أره إذا تقلدته)[3] «در روز جنگ خیبر با مولایم در جنگ شرکت کردم، چون برده بودم از غنایم جنگی چیزی به من ندادند ولی از وسایل کهنه شمشیری به من دادند که وقتی آنرا روی شانههایم قرار میدادم، به زمین کشیده میشد».
از ابن عباس روایت است: (کان رسول الله صل الله علیه و آله و سلم یغزو بالنساء فیداوین الجرحی، و یحذین من الغنیمة، فأما بسهم فلم یضرب لهن)[4] «پیامبر صل الله علیه و آله و سلم زنان را به جنگ میبرد تا مجروحان را مداوا کنند و قسمتی از غنیمت رابه آنان میداد ولی سهمی برای آنان تعیین نکرد».
یک پنجم غنیمت به پنج سهم تقسیم میشود: سهمی برای رسول خدا صل الله علیه و آله و سلم . و بعد از او صل الله علیه و آله و سلم در مصالح مسلمانان صرف میشود، سهمی برای نزدیکان پیامبر صل الله علیه و آله و سلم ، که عبارتند از: بنی هاشم و بنی مطلب، سهمی برای یتیمان، سهمی برای مساکین، و سهمی برای مسافران (وامانده در راه): خداوند متعال میفرماید:
) وَاعلَمُوا أنَّ مَا غَنِمتُم مِن شَیءٍ فَأنَّ للهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَلِذِی القُربَی وَ الیَتَامَی وَ المَسَاکِینِ وَ ابنِ السَّبِیلِ ( (أنفال: 41)
«و بدانید که همه غنائمی که به دست میآورید یک پنجم آن متعلق به خدا و پیامبر و خویشاوندان (پیامبر) و یتیمان و مساکین و ابن سبیل است».
[1]) صحیح : [ص. جه 2303]، جه (2854/952/2)، این لفظ ابن ماجه است و بخاری و مسلم و ابوداود آن را بدون لفظ «خیبر» روایت کردهاند، : خ (2863/67/6)، م (1762/1383/3)، د (2716/404/7).
[2]) صحیح : [الإرواء 1227]، هق (293/6).
[3]) حسن : [ص. جه 2304]، ت (1600/58/3)، د (2712/402/7)، جه (2855/952/2).
[4]) صحیح : [مختصر م 1151]، م (1812/1444/3)، د (2711/399/7)، ت (1958/57/3).
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر